Ciepłe połacie dachu Jeśli poddasze przeznacza się na cele
mieszkalne, połacie dachu potrzebują ocieplenia. Aby rozpocząć prace
pod skosami, budowę domu należy doprowadzić do stanu surowego
zamkniętego. Do ocieplania dachu zwykle stosuje się wełnę mineralną.
Jest ona nie tylko dobrym izolatorem termicznym, ale jest też
sprężysta, więc łatwo i szczelnie wypełnia przestrzenie np. między
krokwiami. Grubość ocieplenia powinna wynosić przynajmniej 20 cm.
Niestety, wysokość krokwi zwykle jest mniejsza. Dlatego, aby uzyskać
odpowiednią grubość termoizolacji, wełnę układa się w dwóch warstwach:
jedną między krokwiami, drugą zaś pod nimi – między elementami rusztu
pod okładzinę. Grubość drugiej warstwy ocieplenia powinna być taka, aby
po zsumowaniu obu warstw otrzymać choćby owe 20 cm. Druga warstwa
ocieplenia osłania elementy konstrukcji dachu, które mają mniejszą
izolacyjność termiczną niż wełna. Gdyby ograniczyć się do termoizolacji
tylko między krokwiami, stałyby się one mostkami termicznymi i
zwiększały straty ciepła. Pod dachem krytym dachówkami nie odczuwa
się podwyższonej temperatury podczas upalnego lata, a także nie słyszy
odgłosów ulewnego deszczu, i to nie tylko ze względu na ocieplenie, ale
też na materiał, z którego jest pokrycie.
Wentylacja połaci
Pokrycie z dachówek oraz gruba warstwa ocieplenia pozwalają komfortowo
mieszkać na poddaszu. Ale to nie wystarczy, trzeba również zadbać o
wentylowanie dachu, uniemożliwiając jego zawilgocenie. Do usuwania
wilgoci z wnętrza dachu służą szczeliny wentylacyjne. Ich liczba zależy
od rodzaju wstępnego krycia. W przypadku folii
wysokoparoprzepuszczalnej wystarczy jedna szczelina zapewniająca
wentylację zarówno pokrycia, jak i znajdującego się pod folią
ocieplenia. W dachu z folią niskoparoprzepuszczalną lub ze sztywnym
poszyciem trzeba wykonać jeszcze jedną szczelinę, która posłuży do
wentylacji jedynie warstwy ocieplenia.
Wentylację pokrycia
zapewnia szczelina pomiędzy folią dachową a dachówkami dzięki nabitym
na krokwie kontrłatom i przybitym do nich łatom. Szczelina ta ma wlot w
okapie, wylot zaś w kalenicy.
Wentylację ocieplenia
zapewnia szczelina pomiędzy ociepleniem a folią dachową lub sztywnym
poszyciem. Taka szczelina musi mieć wlot w okolicy murłaty, wylot – w
kalenicy. Wykonanie tej szczeliny nie jest proste, gdyż powstaje ona
dopiero podczas wykańczania poddasza i układania wełny. Jeśli wełnę
zbyt mocno się wciśnie, szczelina nie będzie wystarczająco gruba i
drożna. Sposobem na to jest rozpięcie pomiędzy krokwiami drutu lub
żyłki, która uniemożliwi dociśnięcie wełny do warstwy wstępnego krycia.
4 elementy do wentylacji dachu
|
Taśmy kalenicowe
Układa się je zamiast wywietrzników kalenicowych – w środkowej części
taśm są otwory, przez które przepływa powietrze. Można nimi również
wykańczać narożniki dachów (grzbiety)
|
Wywietrzniki kalenicowe
Są potrzebne do wentylacji kalenicy. Szczotki na brzegach takich
wywietrzników uszczelniają styk pokrycia z gąsiorem, nie utrudniając
wypływu powietrza.
|
|
Dachówki wentylacyjne
Wspomagają przepływ powietrza w szczelinie pod pokryciem. Montuje się
je tam, gdzie przepływ ten jest utrudniony, na przykład przez okno czy
komin. Takie dachówki są potrzebne również w dachach, w których
powierzchnia otworów wentylacyjnych w okapie czy kalenicy jest zbyt
mała, na przykład w dachu wielospadowym. W dachu bez kalenicy jedynie
one dają możliwość przewietrzania szczeliny wentylacyjnej pod pokryciem
|
Grzebienie okapowe – wróblówki
Zabezpieczają go przed gryzoniami i ptakami, zapewniając odpowiedniej
szerokości wlot powietrza do szczeliny pod pierwszym rzędem dachówek
|
Ciepło z oknami
Przez okno – nawet to o najlepszych parametrach cieplnych – ucieka więcej ciepła niż przez ściany i dach. Współczynnik przenikania ciepła U dla okien wynosi od 1,0 do 1,4 W/(m2·K), dla ścian – 0,18-0,3 W/(m2·K). Ponieważ okna połaciowe dają więcej światła niż elewacyjne, ich powierzchnia może być mniejsza, co sprawia, że zmniejsza się również powierzchnia przegród zewnętrznych, przez które ucieka ciepło. Nawet przy użyciu standardowych okien połaciowych można więc osiągnąć pozytywny bilans energetyczny.
Ze względu na możliwe straty energii niezwykle ważne jest właściwe ocieplenie okna podczas montażu.
Warto zastosować gotowe produkty ułatwiające wykonanie izolacji
cieplnej, np. wokółokienną izolację termiczną. Straty energii można
również eliminować, stosując okna sterowane elektrycznie,
które współdziałają z innymi urządzeniami w domu – bramami garażowymi,
roletami czy ogrzewaniem. Na czas wietrzenia system będzie
automatycznie wyłączał ogrzewanie, co już może przyczyniać się do
oszczędności. Zaprogramowane okna automatycznie otworzą się tylko w
momencie odłączenia grzejników lub zostaną zasłonięte po zmierzchu
roletami zewnętrznymi, które również zminimalizują potencjalne straty
ciepła.
Planowanie wentylacji na poddaszu
Jeżeli na poddaszu mają się znaleźć okna dachowe, to planując ich
rozmieszczenie, powinniśmy uwzględnić potrzebę skutecznego wietrzenia
pomieszczeń.
W przypadku jednego okna w połaci dachowej możemy wykorzystać efekt
kominowy unoszenia się ku górze ciepłego powietrza, które będzie
uchodzić ponad otwartym skrzydłem okiennym, zaś do środka będzie
napływać świeże i chłodniejsze powietrze z zewnątrz
|
Dobrą wymianę powietrza na poddaszu zapewnimy, montując okna po
przeciwnych stronach dachu. Należy przy tym pamiętać o kierunkach
wiatru, jakie dominują w naszej okolicy
|
Najefektywniejszą wymianę powietrza na poddaszu zapewni połączenie okna
elewacyjnego z oknem w połaci dachu. Taki sam efekt uzyskamy, montując
połączenie kolankowe
|
System wentylacyjny w pomieszczeniach
powinien być zaprojektowany i wykonany w taki sposób, by nie tylko
zapewniał usuwanie zużytego powietrza, ale i dopływ świeżego, z którym
doprowadzany jest tlen niezbędny przede wszystkim do oddychania. Zasada
działania wentylacji na poddaszu jest taka sama jak na parterze domu,
jednak pod skosami trudniej jest zapewnić właściwą cyrkulację
powietrza.
Świeży powiew
Okna połaciowe wspomagają wentylację naturalną również dzięki
specjalnym urządzeniom, w które są wyposażone.
-
Klapa wentylacyjna
zamontowana w ramie okna dachowego usprawnia wymianę powietrza w
pomieszczeniach na poddaszu – pomaga wpuścić świeże powietrze nawet
wtedy, gdy okno jest zamknięte. Wyposażona jest w specjalny filtr,
który zapobiega przedostawaniu się owadów, kurzu i śniegu do środka
pomieszczenia. Efektywność klapy zależy od szerokości okna– im jest ono
szersze, tym szybsza jest wymiana powietrza. W ciągu godziny przez
szczelinę w klapie wentylacyjnej może się dostać do pomieszczenia nawet
49 m3 powietrza.
- Taką samą funkcję jak klapa wentylacyjna spełnia montowany w ramie okna moduł wentylacyjny. Ma jednak mniejszą wydajność – zapewnia przepływ powietrza 24 m3 na godzinę.
- Do starych okien, które nie były wyposażone w urządzenia wentylacyjne, można zamówić nawiewniki – higrosterowany lub ciśnieniowy – które montuje się w górnej części okna na ramie skrzydła. Nawiewnik higrosterowany reguluje przepływ powietrza w zależności od wilgotności w pomieszczeniu, ciśnieniowy niezależnie od różnicy ciśnień zapewnia stały przepływ powietrza.
Naturalnie ze wspomaganiem
Powszechnie stosowanym sposobem na usprawnienie wentylacji
grawitacyjnej są specjalne nawiewniki zamontowane w ramach okiennych,
ewentualnie w ścianach. Nawiewniki umożliwiają regulację ilości
napływającego przez nie powietrza za pomocą ruchomej przysłony, dzięki
czemu pomieszczenia nie ulegają wychłodzeniu.
Na poddaszu możemy też
zainstalować jedynie wentylator wywiewny, który będzie wyciągał zużyte
powietrze z pomieszczeń (napływać będzie ono w dalszym ciągu przez
nawiewniki), albo zestaw nawiewno-wywiewny, czyli jeden w ścianie do
nawiewania powietrza, a drugi zamiast kratki wyciągowej, na przykład w
łazience. Wentylatory wywiewne montuje się w ścianie, suficie albo na
kominie.
"Zbuduj dom"
Tekst: Hanna Jankowska, Monika Karda
Zdjęcia: Velux, Braas
Rysunek: Agnieszka i Marek Sterniccy |